Encyklopedia

[[Grafika:Ludwig Tieck.jpg|thumb|Ludwig Tieck]]

[[Grafika:Ludwig Tieck.jpg|thumb|Ludwig Tieck]]

Johann ”’Ludwig Tieck”’ (ur. [[31 maja]] [[1773]] r. w [[Berlin|Berlinie]]; zm. [[28 kwietnia]] [[1853]]r. w [[Berlin|Berlinie]] – poeta, dramaturg, powieściopisarz, nowelista, bajkopisarz, tłumacz i krytyk, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli wczesnego [[romantyzm]]u w Niemczech. Był także wydawcą i doradcą teatralnym w Berlinie i Dreźnie. Publikował również pod [[pseudonim|pseudonimem]] ”Peter Lebrecht” i ”Gottlieb Färber”. Pionier romantyzmu w teatrze, wywarł wpływ na całą tę epokę. W późniejszym okresie swojej twórczości zbliżył się do realizmu.

Johann ”’Ludwig Tieck”’ (ur. [[31 maja]] [[1773]] r. w [[Berlin|Berlinie]]; zm. [[28 kwietnia]] [[1853]]r. w [[Berlin|Berlinie]] – poeta, dramaturg, powieściopisarz, nowelista, bajkopisarz, tłumacz i krytyk, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli wczesnego [[romantyzm]]u w Niemczech. Był także wydawcą i doradcą teatralnym w Berlinie i Dreźnie. Publikował również pod [[pseudonim|pseudonimem]] ”Peter Lebrecht” i ”Gottlieb Färber”. Pionier romantyzmu w teatrze, głównie poprzez poświęcone jemu prace Friedricha Schlegla, teoretyka wczesnego romantyzmu, wywarł wpływ na całą tę epokę. W późniejszym okresie swojej twórczości zbliżył się do realizmu.

W 1797 r. Tieck wydał udramatyzowaną bajkę ludową ”Kot w butach: bajkę dla dzieci w 3 aktach, z intermedium, prologiem i epilogiem”. Autor powołuje w ”Kocie w butach”, jako pierwszy w historii, wątki autotematyczne, meta-teatralne. Tieck powołuje rzeczywistość w teatrze, która podlega od razu zniszczeniu. W świecie przedstawionym pomieszczono dwie strony aktu teatralnego- bohaterów sztuki, jej twórców (Poeta- autor) i odbiorców. Dzieło Tiecka to pierwszy dramat oparty na grze iluzji i antyiluzji, tworzenia i niszczenia, których akt staje w centrum uwagi razem z osobą twórcy i demaskatora zarazem. Poprzez parabazę, wykroczenie poza świat przedstawiony dzięki obecności chóru (nie bez powodu Tiecka nazywa się romantycznym [[Arystofanes]]em; chór spełniający podobną rolę jest obecny w pojedynku Ajschylosa z Eurypidesem w ”Żabach”), autor zwraca się bezpośrednio do widowni, dokonuje deziluzji. W tej udramatyzowanej wersji bajka ludowa o Kocie w butach zostaje rozbudowana o wątek króla i księżniczki. Ludwig Tieck powołuje świat, pokazuje teatr i go komentuje. W wydanych w tym samym roku ”Fragmentach krytycznych” [[Friedrich Schlegel|Fryderyk Schlegel]] teoretyzuje o tym, co zrobił Tieck. Nazwał to zjawisko ”’[[Ironia romantyczna|ironią romantyczną]]”’, a akt kreacji rzeczywistości i osobę kreatora, a nie samą rzeczywistość, ustawia w centrum nowej estetyki romantycznej.

W 1797 r. Tieck wydał udramatyzowaną bajkę ludową ”Kot w butach: bajkę dla dzieci w 3 aktach, z intermedium, prologiem i epilogiem”. Autor powołuje w ”Kocie w butach”, jako pierwszy w historii, wątki autotematyczne, meta-teatralne. Tieck powołuje rzeczywistość w teatrze, która podlega od razu zniszczeniu. W świecie przedstawionym pomieszczono dwie strony aktu teatralnego- bohaterów sztuki, jej twórców (Poeta- autor) i odbiorców. Dzieło Tiecka to pierwszy dramat oparty na grze iluzji i antyiluzji, tworzenia i niszczenia, których akt staje w centrum uwagi razem z osobą twórcy i demaskatora zarazem. Poprzez parabazę, wykroczenie poza świat przedstawiony dzięki obecności chóru (nie bez powodu Tiecka nazywa się romantycznym [[Arystofanes]]em; chór spełniający podobną rolę jest obecny w pojedynku Ajschylosa z Eurypidesem w ”Żabach”), autor zwraca się bezpośrednio do widowni, dokonuje deziluzji. W tej udramatyzowanej wersji bajka ludowa o Kocie w butach zostaje rozbudowana o wątek króla i księżniczki. Ludwig Tieck powołuje świat, pokazuje teatr i go komentuje. W wydanych w tym samym roku ”Fragmentach krytycznych” [[Friedrich Schlegel|Fryderyk Schlegel]] teoretyzuje o tym, co zrobił Tieck. Nazwał to zjawisko ”’[[Ironia romantyczna|ironią romantyczną]]”’, a akt kreacji rzeczywistości i osobę kreatora, a nie samą rzeczywistość, ustawia w centrum nowej estetyki romantycznej.