Encyklopedia

Do najciekawszych zachowanych i udostępnionych zwiedzającym obiektów Muzeum należy sztolnia zwana “Lisią”. Jej niezwykłość polega na tym, że była wypełniona wodą do wysokości 1 m, a transport węgla odbywał się łodziami, co było w tamtym czasie dużym osiągnięciem technicznym.

Do najciekawszych zachowanych i udostępnionych zwiedzającym obiektów Muzeum należy sztolnia zwana “Lisią”. Jej niezwykłość polega na tym, że była wypełniona wodą do wysokości 1 m, a transport węgla odbywał się łodziami, co było w tamtym czasie dużym osiągnięciem technicznym.

Oficjalne otwarcie “Lisiej” sztolni (położonej w Lisim Wzgórzu - stąd nazwa) nastąpiło 18 września 1794 r. Pomysłodawcą drążenia sztolni, a zwłaszcza wprowadzenia transportu węgla łodziami, był Wilhelm Reden (ówczesny dyrektor Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu), który spotkał się z taką metodą wydobywania węgla w Górach Harzu<ref>http://www.teberia.pl/news.php?id=1868</ref>.

Oficjalne otwarcie “Lisiej” sztolni (położonej w Lisim Wzgórzu - stąd nazwa) nastąpiło 18 września 1794 r. Pomysłodawcą drążenia sztolni, a zwłaszcza wprowadzenia transportu węgla łodziami, był Wilhelm Reden (ówczesny dyrektor Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu), który spotkał się z taką metodą wydobywania węgla w Górach Harzu<ref>http://www.teberia.pl/news.php?id=1868</ref>. Sztolnia miała przecinać skały należące do warstw żeclerskich (zlepieńce, piaskowce, łupki ilaste i piaszczyste) oraz udostępniać górnikom 12 pokładów węgla o grubości 0,9 - 2,9 m<ref>http://www.podziemia.pl/doc/tt6/cie9.html</ref>.

Od początku istnienia sztolni udostępniano ją turystom. Zwiedzającymi byli m.in.: Frydrych Wilhelm III z żoną Luizą (1801 r.), ambasador USA w Berlinie John Quincy Adams (1838 r.) - późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych, żona cara Mikoła I - Aleksandra (1838 r.), a także Izabela Czartoryska, która opisała wygląd sztolni oraz sposób jej zwiedzania w pamiętnikach ”Dyliżansem po Dolnym Śląsku”<ref>Informacje o odwiedzających sztolnię za: http://www.teberia.pl/news.php?id=1868</ref>.

Od początku istnienia sztolni udostępniano ją turystom. Zwiedzającymi byli m.in.: Frydrych Wilhelm III z żoną Luizą (1801 r.), ambasador USA w Berlinie John Quincy Adams (1838 r.) - późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych, żona cara Mikoła I - Aleksandra (1838 r.), a także Izabela Czartoryska, która opisała wygląd sztolni oraz sposób jej zwiedzania w pamiętnikach ”Dyliżansem po Dolnym Śląsku”<ref>Informacje o odwiedzających sztolnię za: http://www.teberia.pl/news.php?id=1868</ref>.

Wydajność sztolni wynosiła około 100 ton węgla na dobę<ref>http://www.teberia.pl/news.php?id=1868</ref>. W 1854 r. duże zapotrzebowanie na węgiel wpłynęło na decyzję o usunięciu z niej wody, zbudowaniu torowiska i wprowadzeniu koni do ciągnięcia wózków. Dzięki temu jej wydajność wzrosła do 480 ton na dobę.

Wydajność sztolni wynosiła około 100 ton węgla na dobę<ref>http://www.teberia.pl/news.php?id=1868</ref>. W 1854 r. duże zapotrzebowanie na węgiel wpłynęło na decyzję o usunięciu z niej wody, zbudowaniu torowiska i wprowadzeniu koni do ciągnięcia wózków. Dzięki temu jej wydajność wzrosła do 480 ton na dobę.

W 1961 r. “Lisią” sztolnię wpisano do rejestru zabytków<ref>Wpis do rejestru zabytków nr 877 z dnia 26 maja 1961 r.</ref>

W roku 1867 została otamowana, a w 1961 r. wpisano ją do rejestru zabytków<ref>Wpis do rejestru zabytków nr 877 z dnia 26 maja 1961 r.</ref>. Zwiedzającym muzeum udostępniono 270-metrowy wentylowany odcinek wyrobisk podziemnych.

== Ciekawostki ==

* Na terenie muzeum (w tzw. “brudnej szatni”) Teatr Dramatyczny w Wałbrzychu wystawiał sztukę pt. ”Kopalnia”{{fakt}}.

== Przypisy ==

== Przypisy ==

* [http://www.boehm-chronik.com/bergbau/julia.pdf Dr inż. Eufrozyna Piątek: ”Historia kopalni węgla kamiennego “Julia””]

* [http://www.boehm-chronik.com/bergbau/julia.pdf Dr inż. Eufrozyna Piątek: ”Historia kopalni węgla kamiennego “Julia””]

* [http://www.teberia.pl/news.php?id=1868 Jerzy Kosmaty: ””Lisia” sztolnia w Wałbrzychu - relikt dawnych robót górniczych…”]

* [http://www.teberia.pl/news.php?id=1868 Jerzy Kosmaty: ””Lisia” sztolnia w Wałbrzychu - relikt dawnych robót górniczych…”]

* [http://www.podziemia.pl/doc/tt6/cie9.html Kazimierz Szewczyk: ”Renowacja zabytkowej XVIII-wiecznej “Lisiej sztolni” w Wałbrzychu”]